بر اساس روندهای صنعت در دو سال گذشته، بهوضوح مشخص است که هوش مصنوعی و عاملهای هوشمند (AI Agents) به بخش جداییناپذیر از ساختار سازمانی شرکتها تبدیل خواهند شد. با توجه به اینکه مدلهای زبانی بزرگ (LLM) که موتور محرک این عاملها هستند، تنها دارای دانش عمومی با تاریخ انقضای مشخصاند، ارائه زمینه دادهای سازمانی برای دستیابی به پاسخهای دقیقتر امری ضروری است. برای پاسخ به این نیاز، مایکروسافت در رویداد Ignite 2025 از سه لایه هوشمندی جدید با نامهای Work IQ، Fabric IQ و Foundry IQ رونمایی کرد.
Work IQ
Work IQ لایهای هوشمند مبتنی بر داده، حافظه و استنتاج است که به دادههای سازمانی و شخصی مانند فایلهای SharePoint، ایمیلهای Outlook و جلسات Teams متصل میشود. این سیستم همچنین حافظهای شخصیسازیشده بر اساس ترجیحات، عادات و جریانهای کاری کاربران ایجاد میکند. Work IQ در حال حاضر موتور محرک بسیاری از قابلیتهای جدید Microsoft 365 Copilot است که در این رویداد معرفی شدهاند. اکنون مایکروسافت با ارائه APIهای مرتبط، امکان توسعه عاملهای هوش مصنوعی ویژه سناریوهای سازمانی خاص را برای توسعهدهندگان فراهم کرده است.
قابلیت حافظه مکالمهای در Microsoft 365 Copilot به این ابزار اجازه میدهد تا زمینه و جزئیات مهم را در جلسات مختلف به خاطر بسپارد و پاسخهایی مرتبطتر و شخصیسازیشدهتر ارائه دهد. این حافظه بر اساس پروفایل کاری، دستورالعملها، ترجیحات و بینشهای حاصل از مکالمات پیشین و با تکیه بر Work IQ عمل میکند. کاربران کنترل کامل بر این حافظه دارند و میتوانند در هر زمان آن را مرور یا حذف کنند. این ویژگی از طریق برنامه Frontier در دسترس است.
Fabric IQ
در حالیکه Work IQ بر دادههای Microsoft 365 تمرکز دارد، Fabric IQ بهعنوان یک لایه هوشمندی معنایی یکپارچه برای کل پلتفرم داده Fabric طراحی شده است. Fabric IQ به سازمانها امکان میدهد تا از کل دارایی دادهای خود که در OneLake تجمیع شده، برای تحول مبتنی بر هوش مصنوعی بهرهبرداری کنند. پس از تعریف مدل Fabric IQ، این مدل در سراسر ابزارهای تحلیلی، اپلیکیشنها و عاملها قابل استفاده خواهد بود و ضمن ارتقاء کیفیت استدلال، با سیاستهای حاکمیتی موجود نیز سازگار باقی میماند. Fabric IQ پنج قابلیت کلیدی را در قالب یک سیستم هوشمندی معنایی ترکیب میکند:
- Ontology: مدل مشترک از موجودیتهای تجاری، روابط، قواعد و اهداف
- Semantic Model: تعاریف قابل اعتماد هوش تجاری (BI) که اکنون فراتر از تحلیل، در عملیات و هوش مصنوعی نیز کاربرد دارد
- Graph: موتور گراف بومی برای استدلال چندمرحلهای و بینشهای سیستمی
- Data Agent: عاملهای مکالمهای که با استفاده از معنای ساختاریافته کسبوکار به سوالات پاسخ میدهند
- Operations Agent: عاملهای خودمختار که در زمان واقعی استدلال، یادگیری و اقدام میکنند تا نتایج را بهبود بخشند
Foundry IQ
Foundry IQ یک سیستم دانش کاملاً مدیریتشده است که برای پشتیبانی از عاملهای هوش مصنوعی طراحی شده است. این سیستم دارای موتور بازیابی دانش است که بر روی منابع دادهای متعددی از جمله Work IQ، Fabric IQ، خدمات دادهای Azure، اپلیکیشنهای وب سفارشی و وب گسترده اجرا میشود. بهطور خلاصه، Foundry IQ یک نقطه دسترسی واحد برای دادههای سازمانی با کیفیت بالا فراهم میکند تا زمینهای غنی برای کاربردهای هوش مصنوعی ایجاد شود.
ترکیب Fabric IQ، Foundry IQ و Work IQ، ساختار یکپارچهای به نام IQ را شکل میدهد (لایه هوشمندی مایکروسافت در سراسر دادهها، اپلیکیشنها و بهرهوری). مایکروسافت ادعا میکند که عاملهای هوش مصنوعی ساختهشده بر پایه این زیرساخت، دارای درک عمیق از زمینه سازمانی خواهند بود و در نتیجه، تصمیمگیریهای قابل اعتمادتر و بهینهسازی مستمر عملیات را برای دستیابی به نتایج بهتر ممکن میسازند.