1

اینکه همیشه بتوانیم به چیزی که می‌بینیم اعتماد کنیم و صرفاً دیدن یک تصویر را دلیلی بر وقوع واقعی یک اتفاق بدانیم، ساده‌لوحانه است. در طول تاریخ نمونه‌های زیادی از عکس‌های دستکاری‌شده وجود داشته که با هدف متقاعد کردن مخاطب به واقعی بودن یک روایت ساخته شده‌اند. البته در گذشته دستکاری حرفه‌ای تصاویر برای همه در دسترس نبود. حالا تقریباً هر کسی می‌تواند تنها با استفاده از گوشی خود، تصاویر واقع‌گرایانه بسازد یا عکس‌های موجود را تغییر دهد. حتی دیگر نمی‌توان صرفاً با دیدن حروف نامفهوم یا انگشت‌های اضافه متوجه جعلی بودن یک تصویر شد.

اپل تلاش دارد با قابلیت Reference Image در آیفون 18 پرو و 18 پرو مکس به این مشکل پاسخ دهد. دوربین یک نسخه محافظت‌شده از تصویر ثبت‌شده را همراه با شواهدی درباره زمان ثبت عکس ایجاد می‌کند. سپس، زمانی که آماده استفاده از تصویر باشید، سرویس Private Cloud Compute اپل بررسی می‌کند که این سابقه دستکاری نشده باشد و آن را به عکسی دارای امضای دیجیتال تبدیل می‌کند؛ امضایی که می‌توان برای بررسی اصالت تصویر آن را ارزیابی کرد.

اثبات اصالت از داخل دوربین آغاز می‌شود

قرار دادن یک امضای دیجیتال که سرویس ابری خود اپل از آن پشتیبانی می‌کند، قرار است اطمینان بیشتری درباره معتبر بودن تصویر نهایی ایجاد کند. اما از کجا می‌توان مطمئن شد که خود این امضا معتبر است؟ اپل اشاره می‌کند که از نظر تئوری ممکن است فردی قبل از آنکه تصویر دوربین به‌عنوان تصویر معتبر علامت‌گذاری شود، محتوای ثبت‌شده توسط دوربین را جایگزین یا تغییر دهد. Reference Image برای مقابله با چنین احتمالی، نخستین امضای دیجیتال خود را مستقیماً داخل سنسور دوربین ایجاد می‌کند.

سنسور دوربین کلید رمزنگاری خصوصی مخصوص خود را دارد که هنگام تولید گوشی ساخته می‌شود و درون دستگاه نگهداری می‌شود. این کلید برای ایجاد امضایی استفاده می‌شود که به داده‌های تصویری ثبت‌شده توسط سنسور وابسته است. در واقع، این امضا مانند یک مهر دیجیتال ضد‌دستکاری عمل می‌کند. هیچ گوشی دیگری این کلید را ندارد و اگر فردی داده‌های تصویر را تغییر دهد، تصویر دیگر نمی‌تواند بررسی امضا را با موفقیت پشت سر بگذارد.

اپل نیز کلید عمومی متناظر را هنگام تولید دستگاه تأیید می‌کند تا سرویس ابری این شرکت بتواند امضای سنسور را بررسی کند. حالت Reference برای دوربین اصلی آیفون 18 پرو و پرو مکس اختیاری است و به‌صورت پیش‌فرض فعال نیست. برای فعال‌کردن آن باید به مسیر Settings > Camera > Reference Image بروید، گزینه Add Reference Mode را انتخاب کنید و سپس دستورالعمل‌های روی صفحه را دنبال کنید.

برای استفاده از این قابلیت، دوربین را باز کنید و با کشیدن صفحه، Reference Mode را انتخاب کنید. هنگام ثبت عکس در این حالت، سنسور دوربین نور دریافتی را به داده‌های دیجیتال تصویر تبدیل می‌کند و سپس با استفاده از کلید رمزنگاری منحصربه‌فرد خود، این داده‌ها را امضا می‌کند. این حالت همچنین مانع از آن می‌شود که Firmware سنسور بتواند داده‌های ثبت‌شده را تغییر دهد؛ احتمالی که بعید به نظر می‌رسد، اما به‌عنوان یک مسیر بالقوه دیگر برای حمله نیز در نظر گرفته شده است.

اپل در زمان تولید، مشخص می‌کند که هر سنسور دوربین متعلق به کدام گوشی است. سنسور و پردازنده امنیتی گوشی هرکدام کلید دیجیتال مخصوص خود را دارند و از این کلیدها برای امضای بخش‌هایی از سابقه ثبت‌شده هر عکس استفاده می‌کنند. سرویس ابری اپل سپس این امضاها را بررسی می‌کند و مطمئن می‌شود که سنسور و پردازنده امنیتی متعلق به یک دستگاه هستند. از نظر تئوری، این سازوکار برای جلوگیری از خارج‌کردن یک سنسور واقعی و استفاده از آن در دستگاه دیگری طراحی شده تا کسی نتواند از سنسور اصلی برای معتبر جلوه دادن عکس‌های جعلی استفاده کند.

شواهد ثبت‌شده با استفاده از فرمت محبوب RAW موسوم به Digital Negative یا DNG ذخیره می‌شوند. این فایل به تصویر نهایی تولیدشده توسط دوربین متصل است. پیش از پردازش، می‌توانید فایل را برای مدت نامحدود نگه دارید یا آن را در اختیار شخص دیگری قرار دهید تا بعداً پردازشش کند. هر دو نسخه را در اپلیکیشن Photos خواهید دید تا بتوانید آن‌ها را با یکدیگر مقایسه کنید. پس از پردازش تصویر، فایل نگاتیو به پوشه عکس‌های حذف‌شده منتقل می‌شود و اگر آن را بازیابی نکنید، پس از 30 روز به‌صورت خودکار حذف خواهد شد.

تایم‌استمپ به اثبات زمان ثبت عکس کمک می‌کنند

یکی از بخش‌های ساده‌تر فرایند تأیید، بازه زمانی ثبت تصویر است. Apple Reference Image شواهدی درباره زمان ثبت عکس ارائه می‌دهد، بدون اینکه به ساعت تنظیم‌شده روی گوشی متکی باشد. این قابلیت از تایم‌استمپ امضاشده توسط سرویس ابری اپل استفاده می‌کند تا بازه زمانی ثبت عکس را مشخص کند. این سیستم حتی زمانی که آفلاین هستید نیز کار می‌کند، زیرا گوشی آخرین مهر زمانی دریافتی را نگه می‌دارد.

زمانی که دوباره آنلاین شوید، یک مهر زمانی جدید دریافت می‌کند. البته هرچه مدت بیشتری آفلاین باشید، بازه زمانی احتمالی ثبت عکس نیز می‌تواند گسترده‌تر شود. هدف این سازوکار این است که مشخص کند یک عکس چه زمانی واقعاً ثبت شده است. بنابراین نمی‌توان صرفاً تاریخ و ساعت گوشی را تغییر داد یا Metadata تصویر را دستکاری کرد. برای مثال، اگر فردی ادعا کند عکسی امروز گرفته شده، اما مهرهای زمانی Apple Reference Image نشان دهند که تصویر شش ماه قبل ثبت شده، می‌توان نسبت به ادعای مطرح‌شده تردید کرد.

اپل می‌گوید این تایم‌استمپ ها به‌طور میانگین هر 15 دقیقه ایجاد می‌شوند، هرچند فاصله میان آنها به وضعیت اتصال اینترنت بستگی دارد. تایم‌استمپ دریافتی، قدیمی‌ترین زمان ممکن برای ثبت عکس را مشخص می‌کند، بدون اینکه به تاریخ و ساعت گوشی متکی باشد. هنگام ثبت عکس نیز گوشی یک مهر زمانی دیگر درخواست می‌کند تا بازه زمانی مشخصی برای ثبت تصویر در اختیار باشد. البته این سیستم زمان دقیق ثبت عکس تا سطح ثانیه را مشخص نمی‌کند.

اگر مهر زمانی قبلی نتواند فرایند تأیید را با موفقیت پشت سر بگذارد، اپل به قدیمی‌ترین تاریخ ممکن، یعنی 31 مارس 2026، بازمی‌گردد. دلیل انتخاب این تاریخ آن است که این قابلیت پیش از آن وجود نداشته است. اگر تایم‌استمپ بعدی وجود نداشته باشد یا تأیید آن رد شود، اپل به زمان پردازش تصویر در سرویس ابری خود رجوع می‌کند. در این حالت بازه زمانی بسیار گسترده‌تر خواهد بود، اما همچنان محدوده‌ای در اختیار سیستم قرار می‌گیرد که بتوان اعتبار آن را بررسی کرد.

سرویس ابری اپل تصویر نهایی را پردازش می‌کند

پیش از آنکه تصویر نهایی آماده استفاده شود، هنوز چند مرحله باقی مانده است. فایل Digital Negative تمام داده‌های سنسور و شواهد لازم برای بررسی آن‌ها را در خود دارد، اما این داده‌ها همچنان باید پردازش شوند تا به یک تصویر قابل مشاهده تبدیل شوند. وقتی تصمیم می‌گیرید عکس را پردازش کنید، گوشی فایل نگاتیو را به سرویس Private Cloud Compute اپل ارسال می‌کند. در این مرحله اتصال اینترنت ضروری است؛ حتی اگر عکس را زمانی که گوشی آفلاین بوده ثبت کرده باشید.

سرویس ابری اپل امضای سنسور را به همراه امضای پردازنده امنیتی گوشی بررسی می‌کند. این دو امضا باید با یکدیگر مطابقت داشته باشند؛ در غیر این صورت فرایند تأیید شکست می‌خورد. سرویس همچنین مهرهای زمانی را بررسی می‌کند تا مطمئن شود سابقه ثبت تصویر معتبر است. اپل داده‌ها را علاوه بر این، از طریق یک شبکه عصبی پردازش می‌کند تا مشخص شود آیا داده‌های تصویر ویژگی‌هایی دارند که از یک عکس ثبت‌شده با سنسور دوربین آیفون انتظار می‌رود یا خیر.

اپل یک امتیاز اطمینان برای تصویر ثبت می‌کند و هم‌زمان امتیاز کلی مربوط به آن سنسور را نیز به‌روزرسانی می‌کند. اگر مشکلی شناسایی شود، اپل می‌تواند اعتبار یک تصویر خاص یا تمام تصاویری را که با یک سنسور مشخص ثبت شده‌اند، لغو کند. این بررسی‌ها پیش از آن انجام می‌شوند که تصویر نهایی تأیید و امضای نهایی روی آن ثبت شود.

حریم خصوصی شما حفظ می‌شود

اگر همه مراحل بدون مشکل پیش بروند، در نهایت تصویری را دریافت خواهید کرد که ظاهراً در برابر دستکاری مقاوم است و یک امضای دیجیتال برای اثبات اصالت آن دارد. تصویر RAW پردازش و به یک فایل JPEG فشرده می‌شود و سپس امضای نهایی اپل به آن اضافه می‌شود. تصویر پردازش‌شده نیز به عکس اصلی شما متصل خواهد بود. احتمالاً تصویر Reference به‌اندازه عکس معمولی گوشی روشن یا پررنگ به نظر نمی‌رسد، زیرا اپل هنگام پردازش فایل RAW تنها عملیات پایه‌ای مانند Demosaicing، اصلاح لنز و Tone Mapping را انجام می‌دهد.

اپل برای نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی نیز تدابیری در نظر گرفته است. سرورهای Private Cloud Compute به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که حتی خود Apple نیز نتواند به تصاویری که پردازش می‌کنند دسترسی داشته باشد. برای ارائه یک تصویر قابل تأیید نیز لازم نیست هویت خود را به‌عنوان عکاس به‌صورت عمومی اعلام کنید. همچنین شناسه عمومی‌ای وجود ندارد که بتواند عکس‌های مختلف را به یک دستگاه مشخص مرتبط کند.

اپل یک رکورد خصوصی برای ارتباط میان سنسورها و تصاویر نگه می‌دارد، اما سرویسی که این رکورد را در اختیار دارد، به خود تصاویر دسترسی ندارد. در نهایت، آنچه در اختیار خواهید داشت تصویری با زنجیره‌ای از شواهد است که از لحظه دریافت نور توسط سنسور دوربین آغاز می‌شود. هیچ سیستمی کاملاً بدون نقص نیست، اما این سازوکار می‌تواند اطمینان معقولی ایجاد کند که تصویر جعل نشده یا به شکلی تغییر نکرده است که اصالت آن زیر سؤال برود.

برای استفاده از Reference Image به آیفون 18 پرو و 18 پرو مکس و همچنین حضور در کشور یا منطقه‌ای که از این قابلیت پشتیبانی می‌کند، نیاز دارید. قطعات سخت‌افزاری مورد استفاده در این فناوری، از جمله کلیدهای رمزنگاری اختصاصی هر سنسور، باعث می‌شوند این قابلیت برای آیفون‌های قدیمی‌تر در دسترس نباشد. بااین‌حال، هر دستگاهی که iOS 27، iPadOS 27 یا macOS 27 را اجرا کند، می‌تواند تصاویر Reference را مشاهده کند.