وظیفه هر رنگ در کابل شبکه را نمی‌توان فقط با یک جمله مثل “سبز برای ارسال است و نارنجی برای دریافت” توضیح داد. کابل شبکه معمولاً 8 رشته سیم دارد که در قالب 4 زوج رنگی کنار هم قرار گرفته‌اند. رنگ‌ها ابتدا به ما کمک می‌کنند هر زوج را بشناسیم و آن را روی پین درست سوکت RJ45 قرار دهیم. بعد از آن، استاندارد رنگ‌بندی و نوع شبکه مشخص می‌کند هر زوج چه نقشی در انتقال داده یا برق دارد.
رنگ‌های کابل شبکه چه مفهومی دارند؟
اگر روکش یک کابل اترنت که در شبکه‌های محلی یا LAN استفاده می‌شود را باز کنیم، با ۸ رشته سیم روبه‌رو می‌شویم. این رشته‌ها به‌صورت دوتایی به دور یکدیگر تابیده‌اند و 4 زوج را تشکیل می‌دهند:
- آبی و سفید/آبی
- نارنجی و سفید/نارنجی
- سبز و سفید/سبز
- قهوه‌ای و سفید/قهوه‌ای
تکنسین هنگام سوکت‌زنی یا اتصال کابل به کیستون باید بداند هر رشته را روی کدام پین قرار دهد. رنگ‌ها بیانگر این مسیرها هستند. زوج‌بودن سیم‌ها نیز اهمیت فنی دارد. دو رشته هر زوج با تعداد مشخصی پیچش کنار یکدیگر حرکت می‌کنند تا اثر نویز الکترومغناطیسی و تداخل میان زوج‌ها کاهش پیدا کند. به همین دلیل هنگام سوکت‌زنی نباید رشته‌ها را بیش از مقدار لازم از حالت تابیده خارج کرد.
وظیفه هر رنگ در کابل شبکه چیست؟
حالا به سؤال اصلی می‌رسیم. برای فهم وظیفه هر رنگ در کابل شبکه باید بین “رنگ زوج” و “وظیفه الکتریکی آن” تفاوت بگذاریم. در شبکه‌های قدیمی 10BASE-T و شبکه‌های 100BASE-TX، انتقال داده فقط به دو زوج نیاز دارد. اما در 1000BASE-T یا همان اترنت گیگابیتی، هر چهار زوج وارد فرایند انتقال داده می‌شوند. بنابراین نمی‌توان یک وظیفه ثابت و همیشگی برای زوج آبی، نارنجی، سبز یا قهوه‌ای تعریف کرد. جدول زیر را ببینید:
| زوج رنگی | پین‌ها در T568B | کاربرد در 10BASE-T و 100BASE-TX | کاربرد در 1000BASE-T |
| سفید/نارنجی و نارنجی | 1 و 2 | یکی از دو زوج انتقال داده | ارسال و دریافت داده |
| سفید/سبز و سبز | 3 و 6 | یکی از دو زوج انتقال داده | ارسال و دریافت داده |
| آبی و سفید/آبی | 4 و 5 | برای انتقال داده استفاده نمی‌شود | ارسال و دریافت داده |
| سفید/قهوه‌ای و قهوه‌ای | 7 و 8 | برای انتقال داده استفاده نمی‌شود | ارسال و دریافت داده |
اینجا یک نکته فنی مهم وجود دارد. در شبکه 10/100، گاهی زوج نارنجی را “ارسال” و زوج سبز را “دریافت” معرفی می‌کنند. چنین توضیحی فقط در یک آرایش مشخص از رابط شبکه درست است. با تغییر نوع رابط یا استفاده از MDI-X، مسیر ارسال و دریافت جابه‌جا می‌شود. پس اگر هدفمان شناخت عمومی وظیفه هر رنگ در کابل شبکه باشد، بهتر است زوج‌های نارنجی و سبز را دو زوج فعال برای انتقال دیتای 10/100 بدانیم، نه اینکه یکی را همیشه ارسال و دیگری را همیشه دریافت معرفی کنیم.
استانداردهای T568A و T568B چه تفاوتی دارند؟
تا اینجا چهار زوج رنگی کابل را شناختیم. حالا باید ببینیم هر رشته روی کدام‌یک از 8 پین سوکت RJ45 قرار می‌گیرد. دو الگوی T568A و T568B این ترتیب را مشخص می‌کنند. تفاوت اصلی آن‌ها در جای زوج‌های سبز و نارنجی است، در حالی که زوج‌های آبی و قهوه‌ای در هر دو الگو روی پین‌های یکسان قرار دارند.
| شماره پین | T568A | T568B |
| 1 | سفید/سبز | سفید/نارنجی |
| 2 | سبز | نارنجی |
| 3 | سفید/نارنجی | سفید/سبز |
| 4 | آبی | آبی |
| 5 | سفید/آبی | سفید/آبی |
| 6 | نارنجی | سبز |
| 7 | سفید/قهوه‌ای | سفید/قهوه‌ای |
| 8 | قهوه‌ای | قهوه‌ای |
ترتیب رنگ‌ها در T568A و T568B چه تفاوتی دارد؟
در T568A زوج سبز روی پین‌های 1 و 2 قرار می‌گیرد و زوج نارنجی به پین‌های 3 و 6 می‌رود. در T568B این جایگاه عوض می‌شود و زوج نارنجی روی پین‌های 1 و 2 و زوج سبز روی پین‌های 3 و 6 قرار می‌گیرد. جای زوج‌های آبی و قهوه‌ای در هر دو الگو ثابت است. انتخاب یکی از این دو استاندارد به‌خودی‌خود سرعت شبکه را تغییر نمی‌دهد. نکته مهم این است که رشته‌ها مطابق الگوی انتخاب‌شده به پین‌های درست متصل شوند و ساختار زوج‌ها نیز حفظ شود.
کابل Straight و Crossover چه ارتباطی با این دو استاندارد دارند؟
در کابل Straight یا مستقیم، دو سر کابل با یک الگو بسته می‌شوند. یعنی هر دو سر از T568A یا هر دو از T568B پیروی می‌کنند. اما در شبکه‌های 10/100، اگر یک سر کابل با T568A و سر دیگر با T568B بسته شود، زوج‌های مورد استفاده برای ارسال و دریافت جابه‌جا می‌شوند و کابل کراس شکل می‌گیرد. این نوع کابل در گذشته برای اتصال مستقیم بعضی تجهیزات مشابه، مانند دو کامپیوتر یا دو سوئیچ، کاربرد بیشتری داشت. بسیاری از تجهیزات جدید از Auto MDI-X پشتیبانی می‌کنند و مسیر ارسال و دریافت را به‌صورت خودکار تشخیص می‌دهند. به همین دلیل، استفاده از کابل کراس در شبکه‌های جدید کمتر شده است.
هنگام اتصال رشته‌ها، رعایت ترتیب رنگ‌ها به‌تنهایی کافی نیست. دو رشته هر زوج باید در کنار یکدیگر باقی بمانند و پیچش آن‌ها تا نزدیک محل اتصال به سوکت یا کیستون حفظ شود. در غیر این صورت، کیفیت ارتباط می‌تواند کاهش پیدا کند.
آیا زوج آبی و قهوه‌ای بدون استفاده هستند؟
این تصور بیشتر از شبکه‌های 10 و 100 مگابیتی آمده است. در 100BASE-TX، انتقال داده روی دو زوج انجام می‌شود و زوج‌های متصل به پین‌های 4، 5، 7 و 8 در انتقال داده این استاندارد نقشی ندارند. این وضعیت در شبکه گیگابیتی تغییر می‌کند. در 1000BASE-T هر چهار زوج کابل در انتقال داده نقش دارند. در نتیجه، زوج‌های آبی و قهوه‌ای نیز درست مانند سبز و نارنجی اهمیت دارند. اگر یکی از این زوج‌ها قطع باشد یا رشته‌های آن به پین‌های درست متصل نشده باشند، ارتباط گیگابیتی با مشکل روبه‌رو می‌شود.
به همین دلیل، هنگام بررسی یا استعلام قیمت کابل شبکه فقط اتصال ظاهری 8 رشته ملاک نیست. رده کابل، جنس هادی، کیفیت ساخت و حفظ صحیح زوج‌ها نیز بر عملکرد شبکه اثر می‌گذارند.
رنگ‌بندی کابل شبکه در PoE چه نقشی دارد؟
PoE یا Power over Ethernet برق و داده را از طریق همان کابل شبکه منتقل می‌کند. با این حال، نمی‌توان یک زوج رنگی را همیشه مخصوص برق دانست. در بعضی استانداردهای PoE، برق از همان زوج‌هایی عبور می‌کند که داده را منتقل می‌کنند و در برخی حالت‌ها زوج‌های دیگر هم در انتقال توان نقش دارند. استانداردهای جدید PoE نیز می‌توانند از هر چهار زوج کابل برای انتقال توان استفاده کنند.
به همین دلیل، اگر بگوییم «زوج آبی و قهوه‌ای مخصوص برق هستند» چیز دقیقی نگفته‌ایم. نقش هر زوج به استاندارد PoE و تجهیزات دو سمت اتصال بستگی دارد. این نکته هنگام نصب یا عیب‌یابی دوربین تحت شبکه، اکسس‌پوینت، تلفن IP و دیگر تجهیزات PoE اهمیت دارد، چون بررسی رنگ سیم‌ها به‌تنهایی برای تشخیص مسیر برق کافی نیست.
اگر ترتیب رنگ کابل شبکه اشتباه باشد چه اتفاقی می‌افتد؟
حالا همه چیز را کنار هم بگذاریم. هنگام سوکت‌زنی صرفاً این مهم نیست که هر 8 رشته به یک پین متصل باشند. زوج‌ها هم باید مطابق استاندارد در جای درست قرار بگیرند. یک خطای رایج زمانی رخ می‌دهد که دو سر کابل از نظر ظاهری اتصال دارند، اما رشته‌های متعلق به زوج‌های مختلف کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. به این وضعیت Split Pair می‌گویند.
تسترهای ساده‌ای که فقط پیوستگی سیم‌ها را بررسی می‌کنند ممکن است چنین خطایی را همیشه به‌درستی نشان ندهند. کابل ظاهراً متصل است، اما ساختار زوج‌تابیده‌ای که برای کنترل نویز طراحی شده از بین رفته است. نتیجه می‌تواند افت کیفیت لینک، خطای انتقال یا نرسیدن اتصال به سرعت مورد انتظار باشد.
برای جلوگیری از این مشکل، هنگام نصب بهتر است سه اصل را رعایت کنیم:
- از ابتدا یکی از استانداردهای T568A یا T568B را مشخص کنیم.
- ترتیب پین‌ها را در هر دو سر کابل به طور دقیق مورد بررسی قرار دهیم.
- پیچش زوج‌ها را تا نزدیک محل اتصال به سوکت یا کیستون حفظ کنیم.
جمع‌بندی
وظیفه هر رنگ در کابل شبکه از جای آن در یک استاندارد مشخص می‌شود، نه از خود رنگ. کابل شبکه چهار زوج آبی، نارنجی، سبز و قهوه‌ای دارد و استانداردهای T568A و T568B محل اتصال این زوج‌ها به پین‌های RJ45 را تعیین می‌کنند.
در شبکه‌های 10/100 فقط دو زوج برای انتقال داده به کار می‌روند، در حالی که شبکه گیگابیتی از هر چهار زوج استفاده می‌کند. PoE نیز بسته به استاندارد می‌تواند توان را روی زوج‌های مختلف عبور دهد. به همین دلیل شناخت ترتیب رنگ‌ها زمانی کاربردی است که در کنار نوع شبکه، استاندارد رنگ‌بندی و ساختار زوج‌ها بررسی شود.
هنگام انتخاب کابل نیز همین منطق ادامه پیدا می‌کند. رده کابل، نوع هادی و کیفیت ساخت باید با سرعت و تجهیزات شبکه هماهنگ باشند. پاناتل در بخش خرید کابل شبکه امکان بررسی مدل‌های مختلف را فراهم کرده است تا بتوان کابل را متناسب با زیرساخت و نوع اتصال انتخاب کرد.
سلب مسئولیت: ایستگاه آی تی صرفا نمایش‌دهنده این متن تبلیغاتی بوده و سایت مسئولیتی درباره محتوای آن ندارد.
هنوز نظری ثبت نشده
نظرات شما درباره «وظیفه هر رنگ در کابل شبکه»اولین نفری باشید که نظر می‌دهید!
نظرات شما می‌تواند به بهبود محتوا و کمک به دیگران کمک کند.
ثبت اولین نظر