فقط یک موضوع زمان بود تا انویدیا یک سیستمروی-تراشه (SoC) قدرتمند برای رقابت با AMD Ryzen AI Max و جدیدترین تراشههای Snapdragon X2 کوالکام معرفی کند. امروز در رویداد Computex، انویدیا از RTX Spark رونمایی کرد؛ تراشهای که این شرکت آن را یک ابرتراشه نامیده و برای ارائه عملکرد سریع هوش مصنوعی و گرافیک به لپتاپها و دسکتاپهای کوچک طراحی شده است. میتوانید RTX Spark را نسخه قابل حمل DGX Spark (دسکتاپ کوچک هوش مصنوعی انویدیا) در نظر بگیرید که با قیمت 3999 دلار عرضه میشود و با این تفاوت که به جای لینوکس، برای ویندوز بهینه شده است.
به گفته انویدیا، این تراشه قدرتبخش لپتاپهای جدیدی از جمله Surface Laptop Ultra و Dell XPS 16 خواهد بود و همچنین در سیستمهای سایر شرکتهای بزرگ سازنده تجهیزات اصلی (OEM) نیز دیده میشود. انویدیا هنوز جزئیات فنی دقیق RTX Spark را منتشر نکرده است، اما اعلام کرده که این تراشه دارای قدرت محاسباتی هوش مصنوعی برابر با یک پتافلاپ است و از 6144 هسته RTX مبتنی بر معماری Blackwell و 20 هسته CPU با معماری Arm (محصول مدیاتک) بهره میبرد. انویدیا مدعی است که این تراشه عملکردی مشابه GPU لپتاپ RTX 5070 دارد، اما با مصرف توان بسیار کمتر.
همچنین RTX Spark دارای یک واحد پردازش عصبی (NPU) است که سرعت آن برای پشتیبانی از ابتکار کوپایلت پلاس مایکروسافت (که به NPU با توان 40TOPS نیاز دارد) کافی است؛ هرچند انویدیا تأکید میکند که بخش عمدهی محاسبات هوش مصنوعی توسط هستههای تنسور (Tensor Cores) در GPU Blackwell انجام میشود. GPU این تراشه میتواند مستقیماً از حافظه یکپارچه (Unified Memory) بزرگ تراشه استفاده کند که ظرفیت آن بین 16 تا 128 گیگابایت متغیر است. مصرف توان تراشه نیز از محدودهی تک رقمی وات تا 80 وات تنظیم میشود. پیش از آنکه بپرسید، خیر، هیچ برنامهای برای عرضه این تراشه در کنار GPUهای مجزا (Dedicated GPUs) وجود ندارد.
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، RTX Spark را بازآفرینی کامل کامپیوتر دانست که در نهایت، کامپیوترها را بیشتر به دستگاههایی برای عاملهای هوش مصنوعی (AI Agents) تبدیل میکند تا ابزارهای ورودی دستی انسان. هوانگ در سخنرانی خود در Computex گفت:
وقتی امروز به تلفن خود فکر میکنید، برقراری تماس تلفنی کاری است که دیگر انجام نمیدهید. شما تقریباً هر کار دیگری را با آن انجام میدهید؛ بنابراین تلفن امروز معنای بسیار متفاوتی نسبت به گذشته دارد.
بر اساس گفتههای نمایندگان انویدیا، این شرکت برای چندین سال در طراحی RTX Spark با مایکروسافت همکاری داشته است. این موضوع نشاندهنده آشنایی انویدیا با لایه شبیهسازی Prism برای اجرای برنامههای قدیمی ویندوز روی تراشههای مبتنی بر Arm است. نمایندگان همچنین اعلام کردند که انویدیا با تمام ارائهدهندگان اصلی ضد تقلب (Anti-cheat) برای بازیهای محبوب همکاری میکند؛ اقدامی که چالشی مانند عدم پشتیبانی از عناوینی نظیر Fortnite را در اولین سری سیستمهای Snapdragon Copilot+ حل میکند.
در حالی که دسکتاپ DGX Spark عمدتاً برای شرکتهای بزرگ و توسعهدهندگان هوش مصنوعی هدفگذاری شده است، RTX Spark باید برای سازندگان محتوا و افراد تازهوارد در حوزه توسعه هوش مصنوعی، دسترسپذیرتر و مقرونبهصرفهتر باشد. هیجان زیادی نیز در طول سخنرانی جنسن هوانگ در Computex دربارهی عوامل هوش مصنوعی (AI Agents) وجود داشت. میتوان تصور کرد که بسیاری از کاربران وفادار به اکوسیستم انویدیا، برای بازی و محاسبات هوش مصنوعی در حال حرکت، یک لپتاپ باریک مجهز به RTX Spark را انتخاب خواهند کرد. ما از دوران Tegra شاهد ارسال SoCهای اختصاصی انویدیا به دست مصرفکنندگان نبودهایم؛ بنابراین جالب خواهد بود که ببینیم RTX Spark در بازار بسیار رقابتی امروز چه عملکردی از خود نشان خواهد داد.
