چین برای اولین بار از سال 2017 میلادی، عنوان سریعترین ابررایانه جهان را به خود اختصاص داده است. ابررایانه لاینشاین (LineShine) متعلق به مرکز ملی ابررایانه این کشور، با دستیابی به عملکرد 2198 اگزافلاپس، از رکورددار پیشین، یعنی سیستم El Capitan با عملکرد 1809 اگزافلاپس که در آزمایشگاه ملی لارنس لیورمور در آمریکا قرار دارد، پیشی گرفت. به گزارش وبسایت Top500.org، لاینشاین که پیشتر در فهرستها ثبت نشده بود، نخستین ابررایانهای است که از مرز دو اگزافلاپس “عملکرد پایدار با دقت دوگانه با استفاده صرفاً از پردازنده (CPU)” عبور کرده است.
دستگاه جدید چین علیرغم تحریمهای فناوری، موفق شد از رقیب آمریکایی خود پیشی بگیرد، زیرا برخلاف سایر مدلهای پیشرو، به پردازندههای گرافیکی (GPU) متکی نیست. در عوض، این سیستم حول یک پردازندهی سفارشی با 304 هسته طراحی شده که مجموعاً دارای 13.79 میلیون هسته با فرکانس 1.55 گیگاهرتز بوده و توسط یک شبکه ارتباطی اختصاصی به هم متصل شدهاند. این ابررایانه حدود 42.2 مگاوات برق مصرف میکند که بازدهی آن به 52.07 گیگافلاپس بر وات میرسد. دکتر جک دونگارا، برگزارکننده رتبهبندی Top500، در گفتوگو با نیویورک تایمز اظهار داشت:
این یک سیستم چشمگیر است. آنها با توسعه سیستمی که به پردازندههای گرافیکی وابسته نیست، از ما پیشی گرفتند.
اگرچه چین موفق به کسب جایگاه نخست شد، اما در رتبهبندی جدید، پنج سیستم از آستانه عملکرد اگزافلاپس عبور کردهاند که شامل یک سیستم در چین، سه سیستم در آمریکا و یک سیستم در آلمان میشود. ابررایانه Frontier در آزمایشگاه ملی اوک ریج با عملکرد 1353 اگزافلاپس در جایگاه سوم قرار گرفته و Aurora در آزمایشگاه ملی آرگون با عملکرد 1012 اگزافلاپس در رتبهی چهارم ایستاده است. Jupiter Booster در مرکز ابررایانه یولیخ نیز با عملکرد دقیقاً یک اگزافلاپس در جایگاه پنجم قرار دارد.
وبسایت Top500 به تنوع معماری چشمگیر در فهرست امسال اشاره کرد و مدلهای مختلف ابررایانهای را با استفاده از معماریهای اینتل، ایامدی، انویدیا و سایر معماریها معرفی نمود. این وبسایت در گزارش خود آورده است:
هیچ مسیر فناوری واحدی برای دستیابی به رایانههای در سطح رهبری وجود ندارد؛ در عوض، فروشندگان رویکردهای متنوعی از جمله پردازندههای مرکزی، پردازندههای گرافیکی، واحدهای پردازش شتابدهنده (APU) و شتابدهندههای سفارشی را دنبال میکنند.
چین به دلیل محدودیتهای دولتی، اغلب طرحهای ابررایانههای خود را محرمانه نگه داشته است. با این حال، به گزارش نیویورک تایمز، ابررایانهی «لاینشاین» بدون بودجهی عمومی توسعه یافته است، بنابراین طراحان آن احساس کردند که میتوانند بدون مشکل، آن را برای آزمونهای Top500 ارسال کنند. با این وجود، این شرکت از افشای جزئیاتی مانند نام شرکت تولیدکنندهی پردازندههای مرکزی یا نوع فناوری تراشههای استفادهشده، خودداری کرده است.
