Claude در برابر ChatGPT؛ این دو دستیار هوش مصنوعی چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

ChatGPT احتمالاً نخستین تجربه بسیاری از کاربران با مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) بوده است؛ چراکه پس از عرضه در سال 2022، در مدت کوتاهی توانست کاربران زیادی جذب کند. این سرویس همچنین تا مدتی از مزیت مهمی برخوردار بود و رقیب جدی‌ نداشت؛ تا اینکه آنتروپیک چند ماه بعد، در مارس 2023، Claude را معرفی کرد. از آن زمان تاکنون، هر دو شرکت مدل‌های خود را به‌طور مداوم بهبود داده و قابلیت‌های جدیدی به آن‌ها افزوده‌اند.

بااین‌حال، به‌دلیل هم‌پوشانی قابلیت‌های این دو سرویس (از جمله حالت کدنویسی و محیط کاری اختصاصی) انتخاب گزینه مناسب می‌تواند دشوار باشد. در استفاده روزمره نیز تفاوت چندانی میان این دو وجود ندارد. با هر دو می‌توانید کدنویسی کنید، به پرسش‌های کوتاه پاسخ بگیرید، اسناد را خلاصه کنید و فایل‌های خود را سازمان‌دهی کنید. اما وقتی از این کاربردهای معمول فراتر می‌روید، انتخاب مدل مناسب برای نوع استفاده شما اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

آیا Claude از ChatGPT دقیق‌تر است؟

اندازه‌گیری دقت مدل‌های زبانی کار ساده‌ای نیست و نمی‌توان پاسخ قطعی و یکسانی برای آن ارائه کرد. مدلی که استفاده می‌کنید و همچنین پرامپتی که در اختیار آن قرار می‌دهید، نقش مهمی در کیفیت پاسخ نهایی دارند. در مورد مدل‌های پرچمدار، یعنی Claude Fable 5 (Max) و GPT 5.6 Sol (Max)، نتایج بنچمارک AA-Omniscience Accuracy نشان می‌دهد Claude با اختلافی اندک دقیق‌تر است. امتیاز این دو مدل به‌ترتیب 61 درصد و 59 ذرصد اعلام شده است.

البته این اختلاف آن قدر ناچیز است که احتمالاً در استفاده روزمره متوجه آن نخواهید شد. بااین‌حال، مگر اینکه بخواهید حداکثر میزان مصرف توکن را داشته باشید، برای بیشتر کارها از مدل‌های میان‌رده استفاده خواهید کرد. در Claude این مدل Sonnet 5 و در ChatGPT مدل 5.6 Terra است. در این بخش، شرایط به نفع ChatGPT تغییر می‌کند: ChatGPT 5.6 Terra (Max) امتیاز 46 درصد را کسب کرده، درحالی‌که Claude Sonnet 5 (Max) با امتیاز 38 درصد فاصله قابل‌توجهی با آن دارد.

عامل مهم دیگر در سنجش دقت، میزان تمایل مدل به توهم‌زایی (hallucination) است. در حالت ایده‌آل، اگر یک مدل زبانی پاسخ پرسشی را نمی‌داند، باید به‌صراحت از پاسخ‌دادن خودداری کند، نه اینکه اطلاعات نادرست تولید کند. در بنچمارک AA-Omniscience Hallucination Rate، مدل Claude برتری محسوسی نسبت به ChatGPT دارد. در این معیار، امتیاز پایین‌تر بهتر است. مدل Claude Fable 5 امتیاز 55 درصد را به دست آورده، درحالی‌که امتیاز GPT 5.6 Sol به 89 درصد می‌رسد. این اختلاف در مدل‌های میان‌رده نیز حتی بیشتر است: Claude Sonnet 5 امتیاز 37 درصد و ChatGPT 5.6 Terra امتیاز 85 درصد دارد.

Claude چه کارهایی می‌تواند انجام دهد که ChatGPT نمی‌تواند؟

تفاوت دیگری میان Claude و ChatGPT به نحوه استفاده کاربران از این دو سرویس مربوط می‌شود. بر اساس گزارش Anthropic Economic Index در مارس 2026، حدود 42 درصد از مکالمات Claude به استفاده شخصی و 45 درصد به فعالیت‌های مرتبط با کار اختصاص داشته‌اند و باقی مکالمات نیز مربوط به امور آموزشی بوده‌اند. در مقابل، گزارش مشابه OpenAI نشان می‌دهد 70 درصد از استفاده کاربران از ChatGPT خارج از حوزه کاری انجام می‌شود.

یکی از قابلیت‌های مهم Claude، Claude Cowork است که در ژانویه 2026 معرفی شد و می‌تواند برخی وظایف مبتنی بر دانش را از طرف کاربر انجام دهد. برای مثال، می‌توان از آن برای سازمان‌دهی فایل‌ها استفاده کرد. Claude همچنین امکان ایجاد مجموعه‌هایی از دستورالعمل‌ها با نام Skills را فراهم می‌کند که می‌توان آن‌ها را در میانه مکالمه و با استفاده از علامت اسلش (/) فعال کرد.

از سوی دیگر، Claude Artifacts می‌تواند قطعه‌های کد، وب‌سایت‌های HTML تک‌صفحه‌ای، کامپوننت‌های تعاملی React و نمودارها را به‌صورت فوری ایجاد و رندر کند. کاربران همچنین می‌توانند Artifacts را در وب به اشتراک بگذارند و منتشر کنند. ChatGPT نیز از قابلیت Skills پشتیبانی می‌کند، اما نحوه پیاده‌سازی آن متفاوت است. Skills در ChatGPT برای کاربران عادی تنها در Codex و API قابل استفاده است و در چت‌های معمولی در دسترس نیست.

در Claude، این قابلیت در چت، Claude Cowork و Claude Code قابل استفاده است. معادل قابلیت Artifacts در ChatGPT، یعنی Sites، بیشتر برای استفاده داخلی کسب‌وکارها طراحی شده و تنها در Codex در دسترس است. همچنین Sites برخلاف Claude Artifacts نمی‌تواند به داده‌های زنده دسترسی داشته باشد؛ درحالی‌که Artifacts می‌تواند با استفاده از اپلیکیشن‌های متصل و کانکتورهای Model Context Protocol (MCP) به اطلاعات زنده دسترسی پیدا کند.

قابلیت‌هایی که ChatGPT در آن‌ها بهتر عمل می‌کند

باوجود مزایای Claude، برخی قابلیت‌ها در ChatGPT عملکرد بهتری دارند. یکی از مهم‌ترین آن‌ها قابلیت صوتی است. صدای ChatGPT طبیعی‌تر به نظر می‌رسد و کاربر می‌تواند هنگام صحبت‌کردن آن را قطع کند یا هم‌زمان با آن صحبت کند، بدون اینکه مدل رشته کلام خود را از دست بدهد. برای دریافت کمک در لحظه نیز می‌توان هنگام استفاده از حالت Advanced Voice از قابلیت ویدئوی زنده استفاده کرد و دوربین را به سمت مشکلی که با آن مواجه هستید گرفت تا مدل آن را بررسی کند.

ChatGPT همچنین قابلیت تولید تصویر دارد و می‌تواند تصاویر فوتورئالیستی ایجاد کند؛ درحالی‌که Claude بیشتر به ساخت نمودارها، دیاگرام‌ها و عناصر بصری تعاملی با استفاده از HTML و SVG محدود می‌شود.

آیا ChatGPT در سال 2026 ضعیف‌تر شده است؟

مدل‌های جدید ChatGPT در تقریباً تمام بنچمارک‌های AA-Omniscience عملکرد بهتری نسبت به نسل‌های قبلی دارند؛ بااین‌حال، تجربه کلی استفاده از این اپلیکیشن از نگاه برخی کاربران بدتر شده است. اگر چنین احساسی دارید، کاملاً بی‌دلیل نیست؛ زیرا در برخی زمینه‌ها مدل‌های قدیمی‌تر عملکرد بهتری نسبت به مدل‌های جدید داشته‌اند. یکی از این حوزه‌ها توهم‌زایی است. براساس همان بنچمارک AA-Omniscience، نرخ توهم‌زایی GPT-4o برابر با 38 درصد بوده، درحالیکه این رقم برای GPT-5.6 Sol به 89 درصد رسیده است.

OpenAI همچنین با بلوغ بیشتر صنعت هوش مصنوعی، تدابیر حفاظتی جدیدی برای مدل‌های خود در نظر گرفته است. برای مثال، تغییرات لحن پاسخ‌ها ممکن است پس از هر به‌روزرسانی برای برخی کاربران محسوس و حتی ناگهانی باشد. از سوی دیگر، OpenAI نمایش تبلیغات را در سطوح رایگان و ChatGPT Go آغاز کرده است؛ درحالیکه Anthropic قابلیت‌های بیشتری به سطح رایگان Claude اضافه کرده و تبلیغات را در آن نمایش نمی‌دهد.

قیمت Claude و ChatGPT تقریباً مشابه است

هر دو سرویس در سطح رایگان، دسترسی به مدل‌های میان‌رده را ارائه می‌کنند: Sonnet 5 در Claude و GPT-5.5 در ChatGPT. تفاوت مهم این است که ChatGPT در سطح رایگان تبلیغات نمایش می‌دهد. پلن‌های پولی Claude شامل موارد زیر هستند:

• Pro: ماهانه 20 دلار یا در صورت پرداخت سالانه، ماهانه 17 دلار
• Max 5x: ماهانه 100 دلار با سقف استفاده 5 برابر Pro
• Max 20x: ماهانه 200 دلار با سقف استفاده 20 برابر Pro

این پلن‌ها دسترسی به مدل‌های پرچمدار و Claude Code را نیز فراهم می‌کنند. کاربران Pro برای استفاده از Fable 5 با محدودیت مبتنی بر توکن مواجه هستند، درحالی‌که کاربران Max 5x و Max 20x می‌توانند تا 50 درصد از سهمیه هفتگی خود را به استفاده از Fable 5 اختصاص دهند. در صورت رسیدن به سقف استفاده، امکان خرید اعتبار بیشتر نیز وجود دارد. ساختار قیمت‌گذاری ChatGPT نیز مشابه است.

این سرویس پلن‌های 20، 100 و 200 دلار در ماه را ارائه می‌کند که سقف استفاده بالاتر و دسترسی به مدل‌های پرچم‌دار را در اختیار کاربر قرار می‌دهند. دسترسی به Codex رایگان است، اما محدودیت پایین استفاده عملاً ارزش این دسترسی را کاهش می‌دهد. ChatGPT در مقابل Claude یک پلن 8 دلار در ماه نیز دارد که سقف استفاده بیشتری ارائه می‌کند، هرچند همچنان تبلیغات را نمایش می‌دهد.

Claude یا ChatGPT؛ کدام‌یک بهتر است؟

پاسخ به این سؤال بیش از هر چیز به نوع استفاده شما بستگی دارد. اگر کدنویسی، کار با فایل‌ها، اجرای وظایف پیچیده، ساخت Artifacts و تعامل با داده‌های زنده برایتان اهمیت دارد، Claude می‌تواند انتخاب جذاب‌تری باشد. در مقابل، اگر مکالمه صوتی طبیعی، تولید تصویر، کمک بلادرنگ با ویدئو و مجموعه‌ای گسترده از قابلیت‌های عمومی را می‌خواهید، ChatGPT مزایای قابل‌توجهی دارد.

از نظر دقت نیز نمی‌توان یک برنده مطلق تعیین کرد. مدل پرچم‌دار Claude در بنچمارک مورد بررسی اندکی دقیق‌تر بوده، اما مدل میان‌رده ChatGPT امتیاز بالاتری کسب کرده است. در مقابل، Claude در معیار توهم‌زایی برتری محسوسی دارد. در نهایت، تفاوت اصلی میان این دو سرویس در سال 2026 دیگر صرفاً به “کدام مدل هوشمندتر است؟” محدود نمی‌شود؛ بلکه نوع ابزارها، نحوه ادغام آن‌ها با جریان کاری کاربر و ویژگی‌هایی که هر پلتفرم در اختیار او قرار می‌دهد اهمیت بیشتری پیدا کرده است.