بررسی اولیه منوی زمینه جدید ویندوز 11؛ گامی در مسیر درست

منوی زمینه (Context Menu) جدید و قابل‌سفارشی‌سازی که در جدیدترین بیلد ویندوز 11 معرفی شده، احتمالاً یکی از خبرسازترین قابلیت‌های این هفته بوده است. پیش از عرضه رسمی این ویژگی نیز نشانه‌هایی از آن مشاهده شده بود و همین موضوع توجه بسیاری را به خود جلب کرد. یکی از دلایل اصلی این توجه، وضعیت فعلی منوی زمینه در ویندوز 11 است. بسیاری از کاربران همچنان از این منو رضایت ندارند، زیرا برخی اقداماتی که در نسخه‌های قدیمی‌تر ویندوز مستقیماً در دسترس بودند، اکنون به یک یا دو کلیک اضافی نیاز دارند. به‌ویژه برای کاربرانی که به شیوه عملکرد منوهای زمینه در نسخه‌های قدیمی‌تر ویندوز عادت کرده‌اند، این فرایند گاهی پیچیده‌تر از حد نیاز به نظر می‌رسد.

بنابراین، معرفی منوی زمینه‌ای جدید که امکان شخصی‌سازی آن وجود دارد، از همان ابتدا اهمیت زیادی پیدا کرد. در نگاه نخست، منوی زمینه جدید تفاوت چشمگیری با منوی فعلی ویندوز 11 ندارد، اما چند تفاوت مهم میان آن‌ها وجود دارد. مهم‌ترین تغییر، حذف دکمه Show more options است. اکنون همه گزینه‌ها مستقیماً در دسترس هستند. اقدام‌های استاندارد مربوط به فایل، از جمله برش، کپی، تغییر نام، حذف، باز کردن، باز کردن با برنامه دیگر و مشاهده ویژگی‌ها، بدون نیاز به باز کردن یک منوی دوم نمایش داده می‌شوند. با توجه به انتقادهای گسترده‌ای که طی سال‌های اخیر درباره این مرحله اضافی مطرح شده، حذف آن به‌تنهایی یک تغییر مثبت محسوب می‌شود.

دو گزینه جدید نیز به این منو اضافه شده‌اند. نخستین مورد، زیرمنوی App extensions است که اقدام‌های متناسب با نوع فایل انتخاب‌شده را در اختیار کاربر قرار می‌دهد. برای مثال، هنگام کلیک راست روی یک تصویر و باز کردن بخش App extensions، می‌توان درباره تصویر از Copilot سؤال کرد یا آن را با Paint یا Photos ویرایش کرد. گزینه جدید دیگر، دکمه Customize است. با انتخاب این گزینه، کاربر مستقیماً به صفحه جدید تنظیمات منوی زمینه منتقل می‌شود. این صفحه را می‌توان به‌صورت دستی نیز از مسیر Settings > Personalization > Context menu باز کرد.

در صفحه تنظیمات منوی زمینه، دو بخش اصلی وجود دارد. بخش نخست به اقدام‌های مربوط به فایل‌ها اختصاص دارد. کاربر می‌تواند تعیین کند که گزینه‌هایی مانند Send to، Print، Create shortcut و Copy as path در منوی زمینه نمایش داده شوند یا خیر. برخی اقدام‌های اختصاصی برای انواع خاص فایل‌ها نیز در دسترس هستند؛ برای نمونه، هنگام کار با فایل‌های تصویری می‌توان گزینه چرخاندن تصویر را فعال کرد. امکان مدیریت App extensions نیز از همین بخش فراهم شده است. این افزونه‌ها اقدام‌های اضافی‌ای هستند که برنامه‌های ویندوز می‌توانند برای فایل‌های پشتیبانی‌شده به منوی زمینه اضافه کنند.

در سیستم مورد بررسی، برنامه‌هایی مانند Copilot، Clipchamp، Notepad، OneDrive، Paint، Photos و Terminal این قابلیت را ارائه می‌کنند. انتظار می‌رود با نصب برنامه‌های سازگار بیشتر، گزینه‌های بیشتری نیز به این فهرست اضافه شود. بخش دوم تنظیمات بیشتر به ظاهر و نحوه نمایش منوی زمینه مربوط است. کاربر می‌تواند انتخاب کند که اقدام‌های اصلی در بخشی جداگانه در بالای منو نمایش داده شوند یا در کنار سایر گزینه‌ها قرار گیرند. همچنین گزینه‌ای برای بازگرداندن دکمه Show more options وجود دارد. مایکروسافت این گزینه را Legacy context menu می‌نامد، هرچند در واقع همان منوی زمینه‌ای است که اکنون در نسخه عمومی ویندوز 11 در اختیار کاربران قرار دارد.

گزینه دیگری نیز به کاربر اجازه می‌دهد بخش Properties را به انتهای منو منتقل کند. همچنین می‌توان اقدام‌های مربوط به فضای ذخیره‌سازی ابری را در بخشی جداگانه نگه داشت. برای کاربران OneDrive، این قابلیت باعث می‌شود گزینه‌هایی مانند نگه‌داشتن فایل روی دستگاه یا آزاد کردن فضای ذخیره‌سازی محلی، جدا از سایر گزینه‌ها و در یک بخش مستقل نمایش داده شوند. به نظر، منوی زمینه بازطراحی‌شده تقریباً مهم‌ترین مشکل منوی فعلی ویندوز 11 را برطرف می‌کند (یعنی نیاز به کلیک روی گزینه‌های بیشتر برای انجام اقدام‌های ساده‌ای مانند تغییر نام فایل یا مشاهده ویژگی‌های آن).

این مشکل اکنون تا حد زیادی برطرف شده است. این تغییر همچنین با رویکرد گسترده‌تری که مایکروسافت اخیراً در توسعه ویندوز دنبال کرده است، همخوانی دارد. این شرکت پیش‌تر تجربه جستجوی بازطراحی‌شده، تغییراتی در منوی Start و نسخه ساده‌شده پنل Widgets را نیز ارائه کرده است.  بخش مهمی از این تغییرات بر پاکیزه‌تر و ساده‌تر کردن تجربه پیش‌فرض کاربری متمرکز است، در حالی که همچنان گزینه‌های کافی برای کاربرانی که امکانات و کنترل بیشتری می‌خواهند، در نظر گرفته می‌شود. در حال حاضر، منوی زمینه بازطراحی‌شده تنها برای اعضای برنامه Windows Insider در دسترس است. انتظار می‌رود این قابلیت در قالب به‌روزرسانی‌های آینده ویندوز، به‌زودی در اختیار کاربران عادی نیز قرار گیرد.