1

اتحادیه اروپا برنامه‌های نهایی خود برای توسعه شبکه ماهواره‌ای IRIS² را تکمیل کرده است؛ پروژه‌ای که قرار است زیرساخت ارتباطی ماهواره‌ای مستقل اروپا را تقویت کند و وابستگی این قاره به سرویس‌های خارجی مانند Starlink را کاهش دهد. این شبکه با هدف ارائه ارتباطات امن، پایدار و پرسرعت برای دولت‌ها، سازمان‌های حیاتی و کاربران تجاری توسعه خواهد یافت.

پروژه IRIS² که مخفف Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite است، یکی از طرح‌های راهبردی اتحادیه اروپا در حوزه فضا محسوب می‌شود. این شبکه ماهواره‌ای چندمداره، ترکیبی از ماهواره‌های مدار پایین زمین (LEO) و مدار متوسط زمین (MEO) خواهد بود و برای ارائه خدمات ارتباطی امن و مقاوم در برابر اختلال طراحی شده است.

اروپا با توسعه IRIS² به‌دنبال ایجاد یک زیرساخت ماهواره‌ای تحت کنترل خود است تا بتواند در شرایط بحرانی، ارتباطات حیاتی دولت‌ها، نیروهای امدادی و سازمان‌های امنیتی را حفظ کند. این شبکه امکان ارائه ارتباطات رمزگذاری‌شده، اتصال مناطق دورافتاده و پشتیبانی از خدمات دیجیتال مختلف را فراهم خواهد کرد. این پروژه در قالب یک همکاری عمومی-خصوصی توسعه داده می‌شود و کنسرسیوم SpaceRISE مسئولیت توسعه، استقرار و بهره‌برداری از بخش‌های اصلی آن را بر عهده دارد.

براساس برنامه جدید، معماری IRIS² شامل صدها ماهواره در مدارهای مختلف خواهد بود. این شبکه در نسخه به‌روزشده خود با افزایش ظرفیت و اضافه‌شدن بخش‌های جدید، توانایی بیشتری برای ارائه خدمات ارتباطی امن خواهد داشت. طبق گزارش‌های منتشرشده، استقرار اولیه ماهواره‌ها از سال 2029 آغاز می‌شود و خدمات عملیاتی اولیه برای سال 2030 هدف‌گذاری شده است.

اتحادیه اروپا پیش‌تر اعلام کرده بود که نسخه پایه این پروژه شامل حدود 290 ماهواره خواهد بود که ترکیبی از ماهواره‌های مدار پایین و مدار متوسط هستند. برخلاف Starlink که تمرکز اصلی آن ارائه اینترنت ماهواره‌ای تجاری برای کاربران عمومی است، IRIS² در درجه نخست برای نیازهای دولتی، امنیتی و زیرساخت‌های حیاتی طراحی شده است. این شبکه قرار است برای ارتباطات امن میان نهادهای اروپایی، وزارتخانه‌ها، سفارتخانه‌ها، خدمات اضطراری و سازمان‌های مدیریت بحران استفاده شود.

همچنین در آینده می‌تواند خدمات پهن‌باند را برای کاربران تجاری و مناطق فاقد دسترسی مناسب به اینترنت زمینی فراهم کند. توسعه IRIS² بخشی از تلاش اروپا برای افزایش استقلال فناوری در حوزه فضا و ارتباطات است. رشد سریع شبکه‌هایی مانند Starlink باعث شده است کشورهای مختلف به‌دنبال ایجاد زیرساخت‌های ماهواره‌ای مستقل باشند تا کنترل بیشتری بر ارتباطات راهبردی خود داشته باشند.

با تکمیل برنامه‌های اجرایی، IRIS² می‌تواند به یکی از مهم‌ترین پروژه‌های فضایی اروپا تبدیل شود و نقش مشابهی برای ارتباطات امن ایفا کند که سامانه‌هایی مانند Galileo در حوزه موقعیت‌یابی ماهواره‌ای دارند.